De raad wil meer waardering voor de bijdragen die scholen leveren aan de sociale samenhang. De samenleving moet de school hierbij helpen. Het is raadzaam voor het gehele onderwijs ‘burgerschap' als richtsnoer te nemen.
20 december 2002
Scholen doen al veel aan sociale taken. Wat kunnen ze nog meer doen om maatschappelijke samenhang te bevorderen? En hoe kan de samenleving scholen daarin (beter) ondersteunen? De Onderwijsraad legt via deze verkenning deze vragen voor aan verschillende partijen in de samenleving (zowel binnen als buiten het onderwijs). Doel daarvan is over dit onderwerp nader te adviseren.
Hoe kan de samenleving de school helpen?
De school heeft al veel sociale taken. Die komen pas goed tot hun recht als ouders, de buurt en wijkorganisaties een handje helpen. Hoe is deze participatie te bevorderen? Via de ouderraad, medezeggenschapsraad of via het schoolbestuur? De raad vraagt verder aandacht voor de veiligheid in en rondom scholen en voor het voorkomen van verdergaande segregatie binnen het onderwijs, bijvoorbeeld via het gemeentelijk volkshuisvestingsbeleid.
Hoe kan de school zijn sociale taak vormgeven?
Leiden scholen en universiteiten hun leerlingen en studenten alleen op tot beroepsbeoefenaars,
of ook tot ‘goede burgers'? Vakken als geschiedenis en maatschappijleer zouden ‘burgerschap' bij leerlingen kunnen stimuleren, maar doen dat op dit moment onvoldoende. Wat is burgerschap precies? Verdient het een apart vak of kan de omgeving, het leerklimaat in de school het stimuleren? Als het gaat om segregatie: zijn schoolbesturen bereid een vastgesteld aantal achterstandsleerlingen op te nemen? Hoe kunnen de vaardigheden van docenten op het gebied van morele en sociale opvoedingsdoelen worden versterkt?
De resultaten van de verkenning
De raad heeft deze discussiepunten besproken met direct betrokkenen uit de onderwijssectoren en met vertegenwoordigers uit het netwerk rond scholen (onder meer wijkorganisaties, politie). Ook is gedebatteerd met onderwijswethouders uit de grote steden, met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en met diverse (koepel)organisaties uit het onderwijs. De inzichten uit de debatten zijn gebruikt als bouwstenen voor het advies Onderwijs en burgerschap uit 2003.