Artikel 23 Grondwet is nog steeds waardevol, vindt de raad. In dit artikel is zowel het recht op openbaar onderwijs als de vrijheid van bijzonder onderwijs verankerd. Het biedt voldoende ruimte voor vernieuwing.
11 juli 2002
De raad heeft de juridisch-technische knelpunten en maatschappelijke problemen in relatie tot artikel 23 in kaart gebracht. Het gaat er dan met name om of het artikel de toegankelijkheid van scholen voor bepaalde bevolkingsgroepen beperkt en of het segregatie in de hand werkt.
Handhaaf het duale bestel
Het duale onderwijsbestel vloeit voort uit het grondwettelijke onderscheid tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Dit onderscheid is echter aan het vervagen door zaken als ontzuiling en uniformering van onderwijsdoelen. Toch ziet de raad voldoende positieve gronden het duale bestel te handhaven: het zorgt voor pluriformiteit, dynamiek en (beheerste) concurrentie.
De politiek en het onderwijsveld associëren het duale bestel vaak met segregatie. Het bijzonder onderwijs zou vanwege artikel 23 kinderen weren uit bijvoorbeeld etnische en culturele minderheidsgroeperingen. Cijfers geven echter aan dat de tweedeling in zwarte en witte scholen vooral is terug te voeren op bevolkingssamenstelling van wijken en schoolkeuze van ouders. Om de tweedeling te bestrijden ziet de raad vooral mogelijkheden voor een gemeentelijk spreidingsbeleid.
(Nog) geen wetswijziging nodig
Op dit moment is er volgens de raad geen maatschappelijke noodzaak om artikel 23 Grondwet wezenlijk inhoudelijk te veranderen. Zo laat het artikel voldoende ruimte voor vernieuwing. Denk hierbij aan de invoering van een eventueel spreidingsbeleid, mogelijke versterking van het ouderlijk keuzerecht en het stellen van grenzen aan fundamentalistische scholen. Wel kan gedacht worden aan technische wijzigingen en een constitutionele toetsing om het verouderde onderwijsartikel te verhelderen.
Op termijn sluit de onderwijsraad een debat over mogelijke wijziging van artikel 23 echter niet uit: het is goed mogelijk dat nieuwe antwoorden op de snelle maatschappelijke en technologische ontwikkelingen hun vertaling in het grondwetsartikel moeten krijgen.