Uitbreiding van het basisonderwijs met een pedagogisch aanbod voor alle driejarigen, gekoppeld aan een herziening van de kleuterperiode. Dat stelt de Onderwijsraad voor, om zo de voor- en vroegschoolse ontwikkeling van alle jonge kinderen te stimuleren.
Aanleiding: hoge deelname aan voorschoolse voorzieningen maar zorgen over kwaliteit
Bijna alle driejarigen maken inmiddels gebruik van kinderopvang of van de peuterspeelzaal. De kwaliteit van deze voorzieningen varieert echter sterk en laat in veel gevallen te wensen over. Peuterspeelzalen lopen leeg, met uitzondering van die voorzieningen die voor- en vroegschoolse educatie aanbieden voor achterstandskinderen. Tegelijkertijd is de deelname aan kinderopvang sterk gestegen. Hier ontbreekt het in veel gevallen echter aan een pedagogisch programma, bovendien blijkt de kwaliteit eerder af- dan toe te nemen. Voor achterstandsleerlingen bestaat wel een gericht programma van voorschoolse educatie, maar dit werkt segregatie in de hand. Bovendien blijkt er vaak geen sprake van een doorlopende leerlijn met de vroegschoolse educatie in het basisonderwijs.
De raad pleit daarom voor een pedagogisch hoogwaardig aanbod voor alle kinderen in deze belangrijke fase van hun ontwikkeling, zoals ook in veel andere landen gebruikelijk is. In Vlaanderen nemen bijvoorbeeld vrijwel alle driejarigen deel aan kleuteronderwijs. Voor Nederland heeft de raad daarom de hoogste verwachtingen van een aanbod door de basisschool, vergelijkbaar met dat voor de vierjarigen.
Vormgeving van een pedagogisch aanbod voor alle driejarigen
De raad stelt voor alle driejarigen vijf ochtenden te laten spelen en leren in een pedagogisch rijke omgeving onder verantwoordelijkheid van de basisschool en onder leiding van goed opgeleid personeel. Dit publiek bekostigde aanbod moet zo aantrekkelijk zijn dat ouders graag hun kinderen laten deelnemen, zoals dat nu ook geldt voor het bestaande aanbod voor vierjarigen. De structurele extra kosten voor de overheid van een dergelijk aanbod zijn relatief beperkt. De raad becijfert deze kosten op 100-200 miljoen euro.
Om de kwaliteit van de leerkrachten voor het jonge kind te waarborgen, is de raad daarnaast voorstander van differentiatie binnen de pabo-opleiding. De pabo zou een specialisatie voor jonge (3-8) en oudere kinderen (6-12) moeten aanbieden. Om een brede inzetbaarheid van leerkrachten binnen de gehele basisschool te waarborgen zou een brede bevoegdheid moeten blijven bestaan, maar met de verplichting om bij wisseling tussen onderbouw en bovenbouw (en omgekeerd) een eenjarige bijscholing te volgen.
Voor invoering van een pedagogisch aanbod voor driejarigen zijn op korte termijn verschillende varianten denkbaar. Bijvoorbeeld een gezamenlijk aanbod van de basisschool met kinderopvang en peuterspeelzaal of geleidelijke vervroeging van de instroom in het basisonderwijs door aanzienlijke uitbreiding van het aantal wendagen. Uiteindelijk is het doel om de driejarigen onder te brengen bij de basisschool. De keuze voor een aanbod van vijf ochtenden maakt het mogelijk dat kinderen ’s middags thuis of op de naschoolse opvang kunnen slapen. Op de lange termijn is uitbreiding naar negen dagdelen denkbaar, zoals gebruikelijk is in Vlaanderen en voor de vierjarigen in Nederland.
Het advies Naar een nieuwe kleuterperiode in de basisschool is op 26 mei gepresenteerd op de Delftse montessorischool. Zie ook de column van directeur Tamme Wiegersma.
Infographics
Jonge kinderen eerder naar de basisschool
Twee differentiaties in de pabo
Films
Advies kleuteronderwijsperiode
01-06-2011 - Beeldverslag van de aanbieding van het advies aan de minister van OCW, André Rouvoet
Reageer
Reacties
Antonette Haak schreef op 16 november 2011
Ik ben een werkloze kleuterjuf. Met verbazing zie ik wat de kleuters tegenwoordig op school allemaal moeten presteren. De tussendoelen die gehaald moeten worden en de handelingsplannen die ze moeten volgen. De hoeken gevuld met leermaterialen en de werkoefeningen in het platte vlak of op de computer...
Het lijkt mij heerlijk om met een groep peuters dat te doen wat je hier in het Noorden al op veel peuterspeelzalen ziet; Ontwikkelingsgericht handelen, spelend ontdekken, stress-vrij naar school. Lekker kleuteren met peuters (Peuteren?...)
Ik bied mij aan voor die 5 ochtenden!( omgeving Hoogezand ;D )
Gerrie Amperse schreef op 14 oktober 2010
Als schoolleider van een kleine dorpsschool (44 leerlingen) in de Betuwe ben ik een groot voorstander van een basisschool die de mogelijkheid biedt aan 3-jarigen om 5 ochtenden per week binnen de school te komen. Bij mij in het dorp gaan veel kinderen niet naar de peuterspeelzaal, waardoor de kinderen met grote verschillen beginnen (o.a.talige + sociaal-emotionele verschillen).
Ik zou graag een pilotschool zijn om te kunnen starten.
met vriendelijke groet,
Gerrie Amperse
OBS De Wiekslag- Rijswijk (Gld)
06 10749187
luus schreef op 6 oktober 2010
Geweldig! Mijn kind kon al tot 20 tellen toen hij 2 was en kan nu (ruim 2,5) het alfabet en verschillende liedjes zingen. Hij is echt toe aan leren!
Een school moet niet gezien worden als niet leuk of verplicht, daar leren en spelen ze ook. De schooltijden zijn niet lang, dus ze kunnen genoeg thuis spelen.
Ik vind het een topplan!
Fam Jongen schreef op 13 juni 2010
Wij zijn tegenstander van dit plan. Ons kind van net 3 jaar vindt het heerlijk ook lekker thuis te spelen en lekker op de 3 vrije dagen van papa of mama bij ons te zijn. Een of 2 dagen kinderopvang of peuterspeelzaal, spelen met andere kinderen vindt hij leuk maar hij is nog veel liever gewoon thuis. Het is tenslotte een kind en hij MOET dadelijk nog vele jaren VERPLICHT onderwijs volgen en vervolgens MOET hij nog tot zijn 67e gaan werken. LAAT DE KINDEREN NOG EVEN KIND ZIJN !
De basisscholen hebben vaak gezamenlijke gangen en entrees waar iedereen (zowel volwassenen en kinderen) door lopen. Er is geen controle en veiligheid te waarborgen voor deze kleintjes in de huidige grote basisscholen !!
Overheid bespaar dit geld voor extra kwaliteit voor het basisonderwijs. En beoordeel de leerkrachten op kwalitatief functioneren zoals dit in het bedrijfsleven ook gebeurd!!! Niet goed -> naar andere functies of andere consequenties ! Laat deze niet tot pensioendatum doorhoddelen !!!! Dit gaat absoluut ten koste van de kinderen !
Lonneke Brocke schreef op 7 juni 2010
Ik blijf het een idioot plan vinden. de verschillen tussen 4 jarigen en 6 jarigen (de januari kindjes) is in het kleuteronderwijs nu al fysiek zo groot en dan wil je er ook nog PEUTERS bij gaan zetten?
Niet goed denk ik zo!
Ik denk dat je de 'uitdaging' van het pedagogische onderwijs bij de kinderopvang moet leggen.
Daar betalen we met z'n allen genoeg voor dus die kwaliteit moet geleverd worden (lang leve de privatisering).
Probleem dus niet verschuiven naar de kleuterschool! Dat kan niet!
mevr. B.L. IJzerman schreef op 1 juni 2010
Uw plan vind ik geweldig. Het lijkt mij al lange tijd een goed idee om dit te realiseren.
Wanneer het mogelijk is, zou ik graag met u meedenken hoe het een en ander gerealiseerd kan worden, zeker mbt. de praktijk. Als opmerking kan ik bijv. aangeven dat het een vreemde zaak is, dat de lokalenuitvoering van een peuterspeelzaal moet voldoen aan allerlei wettelijke eisen, terwijl er voor de baisschool ineens dispensatie wordt verleend voor lokalen met een tegengestelde uitvoering!
Met vriendelijke groet, Jeanine IJzerman,
57 jaar, 38 jaar werkzaam in het kleuter- en basisonderwijs, zowel op directieniveau als op groepsbegeleidingsniveau.
fam. Groenhuijzen schreef op 30 mei 2010
Dag, wij zijn beide docenten, een in het basisonderwijs en een op een HBO-instelling, en kunnen ons geheel niet vinden uw advies. Onze perceptie is dat in uw raad sprake is van een vastgeroeste lijn waardoor fundamentele denkfouten worden gemaakt over het leerproces bij kinderen. Uw advies is niet ontwikkelingsgericht en erg cognitief gericht. Dit sluit absoluut niet aan bij het leerproces van kinderen. Het lijkt dat uw advies meer het praktisch belang van ouders dient dan het belang van de kinderen.
Binnen het basisonderwijs is sprake van grote frustratie, bijvoorbeeld doordat kinderen van 4-5 jaar nu van hogerhand activiteiten moeten doen die niet aansluiten bij de belangstelling en ontwikkeling van deze leeftijdsgroep. De basisvorming heeft ook niet bepaald gebracht wat er ooit van verwacht werd. Tot in het HBO is dat merkbaar. Onder HBO-docenten is de algemene mening dat kinderen minder kunnen en weten dan voorheen en zich heel slecht kunnen concentreren. Het onderwijs is verworden tot een administratief testcircuit waarop besturen, inspectie, onderwijsdirecteuren en docenten ronddolen. Het komt niet verder maar iedereen wordt er wel verschrikkelijk moe van. Onderwijsraad, ga eens in beraad met leerkrachten en luister hoe het er in het echt aan toe gaat. Sta open voor geluiden van andere pedagogen en kijk verder dan België, bijvoorbeeld ook Scandinavië. Het lijkt dat uw eigen leerproces tekort is geschoten. Kijk naar de praktijk en besef dat effectief leren, niet alleen bij jonge kinderen maar ook op het HBO, plaatsvindt door te doen.
Groeten,
Peter en Ciel Groenhuijzen
F. Cigiz schreef op 28 mei 2010
Ik ben een groot tegenstander en ik sta er totaal niet achter en vind het belachelijk. Wanneer mag een kind, kind zijn dan?
Mijn kind kan al schrijven en lezen. Hij is 3.5 jaar oud. Hij is geen kind meer.Ik moedig mijn kind ook niet aan. Ik vind dat een kind een kind moet blijven.
Ik snap niet hoe ze op het idee komen. Zij hebben zeker niets te doen.
Barbara Huldy schreef op 28 mei 2010
Af en toe begrijp je niet wat mensen bezielt om zo'n voorstel neer te leggen.
Wordt er niet gesproken om de leeftijdsgrens voor het stoppen met werken te verhogen, dan wordt er wel gesproken om peuters eerder naar school te laten gaan.
Het leven bestaat niet alleen uit leren en werken. Kinderen moeten ook kinderen kunnen zijn. Ze leren door middel van spelen, alleen of met andere kinderen fantasie op te bouwen, zich zelf te vermaken en nog vele andere zaken wat belangrijk is voor een mens.
Een kind krijgt op een creche of thuis, mits ouders er aandacht aan besteden, voldoende mee. Ouders en juffen lezen met de kinderen, praten en zingen met de kinderen, kleuren, knippen en plakken. Hierdoor leren ze eigenlijk al een hoop. Tegenwoordig leren ze al snel lopen en praten, maar om ze nu ook nog naar school te doen, daar zijn ze te jong voor. Een goede band met je ouders opbouwen is namelijk belangrijker, dan op je 3e al 5 ochtende naar school te moeten, vervolgens thuis te moeten slapen omdat ze doodmoe zijn van alle indrukken en informatie en tegen de tijd dat ze wakker worden is het al weer tegen dineren aan.
Hoe denken ze trouwens dat ouders het gaan doen met hun werk. Ik zie al voor me dat ik bij mijn baas kom om te vragen of ik 5 ochtenden kan werken i.p.v. 4 hele dagen.
Ik hoop dat meerdere mensen hier tegen in gaan.
m.e.j.nijsen schreef op 27 mei 2010
Hier een reactie op het krantenartikel over de kwaliteit van de peuterspeelzalen,wij zijn als leidsters en bestuur hevig verontwaardigt!Juist nu wij als peuterspeelzaal door de wet OKE allemaal gedipomeerde leidsters op de groepen hebben en allemaal een VVE diploma hebben gehaald welke trouwens door onze gemeente weesp mogelijk is gemaakt door dat er eindelijk hiervoor subsidie is vrijgemaakt,wij werken al jaren met een aparte 3 jarige groep extra en ja dat de peuterspeelzalen leeglopen gek he wij vallen niet onder de wet kinderopvang dus de keuze is snel gemaakt door ouders.Daar moet wat aan gedaan worden,wij als psz hebben een doorgaande leerlijn PUK en KO en overdracht van de VVE peuters naar de basisscholen van de peuters maar dat komt enkel doordat wij als bestuur (vrijwillig )en werkzaam op de peuterspeelzaal ons daar hard voor hebben gemaakt.Wij willen graag met u hierover de discussie aangaan ! Met vriendelijke groeten,
Marian Nijsen,(leidster van 3 groepen)en
voorzitter Stichting Weesper Peuterklassen
tel: 06-51098201
henriette de wit schreef op 27 mei 2010
zijn jullie nu werkelijk gek geworden.
en wanneer mogen het kinderen zijn.
enne wie heeft jullie ineens verteld dat een prof het beter doen dan ouders.
ik zal je vertellen wij hebben onze dochter naar een andere school gedaan omdat de leraar geen zin in haar had,een 7 jarige arrogant vind(ze weet nog niet eens wat het woord betekend)
en als ik met het 10 minutengesprek gevraagd had zeg is wat positiefs dan hadden ze niks geweten.
Ze zit nu op een andere basisschool waar ze goede cijfers haalt waar ze naar het kind kijken waarom reageerdze zo en zo kwamen we er achter dat onze dochter ADD heeft.
terwijl op de andere school alleen maar geroepen werdt het zit er wel in.
PRAAT ME DUS NIET OVER BETER VOOR HET KIND. een ouder kan de basis dingen die ze moeten leren heel heel goed zelf aan hun kinderen leren.
mischien wel een iede om het niet zo belangrijk te vinden dat ieder met zijn 2 gaat werken want daar zit het werkelijke probleem.
Patricia poncin - SKB Krokofant schreef op 27 mei 2010
Uitbreiding van het basisonderwijs met pedagogisch aanbod voor alle driejarigen, gekoppeld aan een herziening van de kleuterperiode is een voorstel van de onderwijsraad. De raad pleit voor een pedagogisch hoogwaardig aanbod voor alle kinderen in deze belangrijke fase van hun ontwikkeling.Jammer dat de onderwijsraad niet op de hoogte is van de ontwikkelingen op de kinderdagverblijven.Het ontbreken van een pedagogisch programma op de kinderdagverblijven is niet van toepassing daar ieder kinderdagverblijf verplicht is om een pedagogisch beleidsprogramma te hebben en daar van uit te werken. De GGD is hierin de controlerende factor. Er is de laatste jaren gewerkt aan een betere scholing van de leidsters. Er zijn diverse subsidies voor scholing en verhoging van de kwaliteit van de medewerkers. Middels een subsidie van SZW hebben wij een uniek programma ontwikkeld gericht op de ontwikkeling van het kind vanaf 3 jaar. "3+ gaat spelend leren" Dagelijks gaan 45 kinderen met 9 leidsters aan de slag. Zij observeren,registreren en bieden gericht speel-leer activiteiten aan. De leidsters volgden een praktijkgericht trainingsprogramma van 18 maanden en boeken bijzondere vooruitgang in de ontwikkeling van de 3 jarigen.Wij zijn ervan overtuigd dat de vertrouwde omgeving, de veiligheid, de zorg die leidsters van een Kinderdagverblijf bieden gecombineerd met een deskundige aanpak, veel meer past bij de 3 jarigen dan het voorstel van de Onderwijsraad.
Wij hebben juist in de naschoolse opvang speciale 4 jarigen groepen om ook deze kleine kinderen de juiste omgeving te bieden. Zolang basisscholen het verzorgende element niet kunnen bieden is het starten met 3 jarigen op de basisschool een enorme achteruitgang in plaats van vooruitgang. Hoe lang mag een kind nog kind zijn en toch zich positief ontwikkelen ?
Investeren in opleidingen en praktijkbegeleiding in de kinderopvang is een veel doeltreffender investering en het resultaat zal hoger zijn dan hetgeen nu wordt bedacht en voorgesteld.
Diana Keizer, directeur Stichting Peuterspeelzalen Gemeente Beuningen schreef op 27 mei 2010
Ook ik ben in principe een groot voorstander van kosteloos "basisonderwijs" voor peuters.
De afgelopen 10 jaar zijn wij als Stichting Peuterspeelzalen Gemeente Beuningen (Gelderland) hard aan het werk gegaan om de kwaliteit van onze leidsters op een hoog niveau te krijgen:
inmiddels zijn onze leidsters didactisch geschoold, werken volgens het VVE programma de Taallijn, geschoold in Vroegsignalering (houden daarvoor ook een peuter volgsysteem bij) en betrokken bij de doorgaande ontwikkelingslijn met alle basisscholen in de gemeente Beuningen. Doel hiervan : het beste uit de peuter te kunnen halen, de verzekering dat alle ontwikkelingsgebieden optimaal worden gestimuleerd en daarmee de peuters de beste basis te bieden om op de basisschool aan de slag te gaan. Vooruitvloeiend doel is om het predicaat voorschool te verdienen! Mijn overtuiging is dan ook dat het uitstekend is als de voorschool fysiek bij de basisschool wordt getrokken, met inachtneming van hoog opgeleid personeel dat niet alleen pedagogisch goed geschoold is, maar ook didactisch (zoals wij bij de Stichting Peuterspeelzalen Gemeente Beuningen - Gelderland).
Jammer dat alle peuterspeelzalen nu over een kant worden gescheerd, terwijl er wel degelijk peuterspeelzalen zijn die er geheel klaar voor zijn. Als SPGB wachten wij al sedert 2006 op de invoering recht op (gratis toegankelijk) peuterspeelzaalwerk (voorschool) voor 4 dagdelen vanaf 3 jaar. Peuterspeelzaalwerk is voor peuters leuk, terwijl zij tussen het spelen door zich optimaal kunnen ontwikkelen.
Michel schreef op 27 mei 2010
http://www.ted.com/talks/sir_ken_robinson_bring_on_the_revolution.html
http://www.ted.com/talks/ken_robinson_says_schools_kill_creativity.html
Toch wel erg typisch als je beide presentaties hoort en dan lees je dit. Meest typerende quote: " A 3-year old is not half a 6-year old!"
M
Jansje Oosting schreef op 27 mei 2010
Zojuist lees ik tot mijn grote ontsteltenis dat u aan minister Rouvoet heb voorgesteld om kinderen van 3 jaar naar de basisschool te laten gaan, ik kan hier niet achter staan, weet u wel hoe leuk en belangrijk die eerste 4 levensjaren van een kind dat in die korte periode dat ze op aarde zijn zoveel al moeten leren,kruipen,lopen,praten wennen ook aan de ouders, en dan zou u dit men willen ontnemen allemaal door ze naar school te sturen, weet u ik vind het maar lekker in het voordeel van de werkende moeders,zovan ha lekker kind om half 9 dumpen op school en dan zelf van 9 uur tot half 12 centjes verdienen en geen omkijken hebben naar hun kind wat het is toch wel veilig daar op school, echt dit is het belachelijkste idee wat ik hoor en ik hoop dan ook dat onze minister Rouvoet die zo voor het gezin staat dit dan ook pertinent zal afwijzen. ik ben zelf moeder van 6 kinderen in de leeftijd van 21,18,16,15,8 en 6 jaar, nu zijn onze kinnderen deze leeftijd al voorbij,maar ik zou dus echt niet mijn kind met 3 jaar naar school doen,niet alleen maar de lusten willen om een kind te willen ook de lasten,en die dan maar op school doen met 3 jaar. het spijt me als ik erg boos over kom,maar dit moest me toch van het hart toen ik net dit voorstel las.
Janneke schreef op 26 mei 2010
Ook ik ben in principe een groot voorstander van kosteloos basisonderwijs voor peuters. De opkomst van de voorscholen heeft onbedoeld een nog grotere scheidslijn getrokken tussen verschillende sociale groepen. Het is bovendien zorgwekkend dat er geen uistekend gekwalificeerd personeel op deze peutergroepen staat. Ik denk daarom dat het in principe uitstekend is als de voorschool bij de basisschool wordt getrokken, maar alleen als er hoog opgeleid personeel voor de groep komt dat niet alleen pedagogisch goed geschoold is, maar ook didactisch.
Saskia de Keijser schreef op 26 mei 2010
Voor de hand liggend en goed idee. Op naar de uitvoering!
Annemarieke van Dam schreef op 26 mei 2010
Een heel goede ontwikkeling.
Heb me er altijd over verbaasd dat in andere landen de leeftijdsgrens lager lag en zodoende ben ik erg blij dat we dat voorbeeld kunnen volgen.