De Onderwijsraad stelt voor excellente leraren op school te laten fungeren als rolmodel. Als excellente leraren de ruimte krijgen hun kwaliteiten te ontwikkelen en die van collega’s te bevorderen, verbetert de onderwijskwaliteit en daarmee verbeteren de prestaties van leerlingen. De raad adviseert daarom elke school zijn 5% beste leraren aan te wijzen en hen tijd en budget te geven voor onderwijs-ontwikkeling.
Hoe is excellentie onder leraren te bevorderen? De Onderwijsraad pleit er in dit advies voor excellente leraren op school te laten fungeren als inspirerend voorbeeld, als rolmodel. Dit is om twee redenen van belang voor het onderwijs. In de eerste plaats om het talent van leerlingen optimaal te benutten. Als excellente leraren hun eigen kwaliteiten verder kunnen ontwikkelen en die van collega's weten te bevorderen, komt dit ten goede aan de kwaliteit van het onderwijs en daarmee aan de prestaties van leerlingen. In de tweede plaats maakt het het onderwijs als werkomgeving aantrekkelijker. Als excellentie bij leraren wordt herkend en erkend, blijven topleerkrachten beter behouden voor het onderwijs en zullen ook anderen eerder tot het vak worden aangetrokken.
Aanbeveling 1: wijs op iedere school de 5% beste leraren aan
De Onderwijsraad adviseert per school één op de twintig leraren als excellent aan te wijzen. Excellentie wordt dus opgevat als relatieve kwaliteit, en niet als een absolute norm. Het gaat er immers om dat de besten de andere docenten 'aansteken'. De school draagt excellente leraren voor op basis van een intersubjectieve beoordeling. De keuze voor deze excellente leraren wordt vervolgens extern gevalideerd, bijvoorbeeld met een assessment. De aanstelling geldt voor een periode van vier jaar.
Aanbeveling 2: geef excellente leraren tijd en middelen
De Onderwijsraad stelt voor per excellente leraar jaarlijks 25.000 euro toe te kennen. Met dit bedrag kan de excellente leraar een dag in de week worden vrijgesteld voor verdere professionalisering en schoolontwikkeling. Daarnaast is er een projectbudget van 10.000 euro per jaar voor bijvoorbeeld innovaties, een salaristoelage voor de excellente leraar van 2.500 euro en een bedrag voor assessment. Dit is te bekostigen met het budget dat het kabinet heeft uitgetrokken voor de prestatiebeloning.
Aanbeveling 3: zet excellente leraren in voor professionalisering en innovatie
De beschikbare tijd en middelen moeten ten goede komen aan de kwaliteit van het onderwijs, het primaire proces. Denk aan ontwikkeling van (speciale groepen) leerlingen, aan coaching van (beginnende) leraren en aan onderwijsinnovatie (zoals ontwikkeling van leermaterialen). De precieze inzet mag de school zelf bepalen. De schoolleiding heeft een belangrijke rol om excellentie te laten gedijen. Waar de huidige cultuur in het onderwijs zich kenmerkt door 'gelijkheid', zal dat moeten veranderen in een klimaat waarin kwaliteitsverschillen bespreekbaar zijn.
Het advies is op 7 maart aangeboden aan staatssecretaris Halbe Zijlstra, op het Montessori Lyceum in Amsterdam.
Films
Toelichting advies Excellente leraren
07-03-2011 - Frank van der Duyn Schouten (vicevoorzitter Onderwijsraad) geeft een toelichting op het advies Excellente leraren als inspirerend voorbeeld
Reageer
Reacties
h.huntjens schreef op 29 september 2011
Vergoot=vergroot !
H.Huntjens schreef op 29 september 2011
Een belachelijk idee en zeer demotiverend voor de rest van de leraren.
Leerlingen krijgen niet alleen les van de zogenaamde "excelente" leraren.
Laat dan alle docenten 1 dag in de week een studie volgen om zichzelf te verbeteren.
Bovendien vergoot het de slijmcultuur binnen het onderwijs.
De groeten,
thijs spijkerman schreef op 28 september 2011
Geachte heer/ mevrouw,
Ik ben benieuwd de kenmerken van een excellente
leraar zijn. Hoe herken je hem of haar?
Thijs
Jacobs schreef op 26 september 2011
Wanneer is de ene leerkracht meer excellent dan de ander? Die keuze maken kan voor onvrede zorgen bij de andere leerkrachten die hun werk net zo goed met veel motivatie en kunnen uitvoeren.
Waarom 5% die het goed doet belonen? Pak de leerkrachten die onderpresteren eens aan! Die lopen er genoeg rond en de kwaliteit van ons onderwijs zou stukken beter zijn als die mensen geen hand boven het hoofd werd gehouden.
hmm schreef op 3 april 2011
laat ook leerlingen stemmen. en oud leerlingen ,en ook vooral ouders. en oud collega´s en
Ben Bugter schreef op 13 maart 2011
Het was erg zoeken, maar net alsnog gevonden. Nu de diepte in met het lezen.
Ben Bugter schreef op 13 maart 2011
In het advies wordt een aantal malen verwezen naar een achtergrondstudie:
"Excellente leraren: achtergronden. Geraadpleegd via de website van Onderwijsraad, www.onderwijsraad.nl"
Waarom is deze achtergrondstudie (nog) niet op de site geplaatst?
Stef ter Horst schreef op 10 maart 2011
De vijf procent excellente leraren zijn het probleem niet, en moeten ook niet misbruikt worden als een worst die de andere 95% wordt voorgehouden.
Niemand werkt in het onderwijs voor het geld, behalve misschien de onbevoegden die elders op de arbeidsmarkt moeilijk aan de slag komen en nu op het ticket van het 'lerarentekort' voor de klas worden gehesen. De hoogopgeleide, intelligente mensen die we zo hard nodig hebben voor de klas komen niet voor het geld, maar voor de arbeidsvreugde. Die is in de laatste 25 jaar danig gedaald, en dat heeft meer met OCW en de werkgevers te maken dan met de leerlingen.
Nu stelt de Onderwijsraad dan voor om - op volstrekt ideologische gronden - 'de gelijkheidsgedachte te doorbreken'. Uiteraard niet in de sector waar de Raadsleden zelf werkzaam zijn, maar in die waarover zij deskundigheid voorgeven (al hebben de meeste Raadsleden daar niet of nauwelijks gewerkt).
Daarmee geeft de Raad aan lak te hebben aan zo ongeveer het laatste dat leraren nog werkelijk waarderen in hun arbeidsomgeving: de collegialiteit en de eerlijke behandeling door de werkgever, waarbij willekeur eerder bestreden wordt dan bevorderd. Wie collega's tegen elkaar uitspeelt en wie de een ten voorbeeld stelt aan de andere, holt het onderwijs nog erger van binnen uit dan al gebeurt.
Het maakt het werkveld nog onaantrekkelijker voor de 95% werknemers die geen bonus in de wacht weten te slepen. Het leraarschap wordt daardoor nog minder aantrekkelijk voor de klasse van intelligente, gedreven, autonome studenten die we *zouden moeten willen werven*. Een 95% grotere kans op nog slechtere arbeidsvoorwaarden dan nu het geval is? Moeten bungelen aan het koordje van de populariteit om een bonus te verwerven? Tegen je collega's uitgespeeld worden? Verplicht worden je te ontwikkelen in de richting die de werkgever voor je bepaalt?
Er is geen enkel precedent wereldwijd, laat staan empirische steun, voor dit idiote, door absurde en schadelijke marktmechanismen geïnspireerde voorstel. Een excuusvoorstel, omdat de bewindspersoon natuurlijk niet kon leven met het advies om prestatieloon op de lange baan te schuiven.
Ik vermoed daarom dat dit voorstel politiek is gemotiveerd. Rationele overwegingen kunnen er niet aan ten grondslag liggen, hooguit een 'laten we het maar eens proberen'.
l.stassen schreef op 8 maart 2011
Excellente leerkrachten horen in de klas thuis zodat ze kinderen op excellente wijze kunnen onderwijzen. Er zijn al veel te veel mensen werkzaam op het gebied van professionalisering en innovatie!!
Handen in de klas zodat kinderen eindelijk eens gedegen onderwijs kunnen krijgen. Onderwijs waar onderwijs voor bedoeld is!!