Onderwijsraad en Raad voor Cultuur: Geef scholen regie over onderwijs in kunst en cultuur

Ontwikkel een referentiekader cultuureducatie, bevorder de deskundigheid op school en stel de culturele infrastructuur meer in dienst van de scholen. Volgens de Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur zijn dit noodzakelijke maatregelen die ervoor moeten zorgen dat cultuureducatie in het hart van het onderwijs terechtkomt. Zo krijgen de scholen de touwtjes in handen bij het onderwijzen van kunst en cultuur. Dit schrijven deze raden in hun gezamenlijke advies Cultuureducatie: leren, creëren, inspireren! dat vanochtend is aangeboden aan demissionair staatssecretaris Zijlstra (OCW).

Cultuureducatie heeft vaak een marginale plek in het curriculum van het basisonderwijs, constateren de raden. De afgelopen jaren is er veel deskundigheid verdwenen; het aantal vakleerkrachten is teruggelopen van 66% in 1988 naar 19% in 2009. Scholen ervaren belemmeringen door een gebrek aan tijd en geld, men mist inhoudelijke handvatten en veel leraren voelen zich niet deskundig genoeg. Bovendien heeft een versnipperde culturele infrastructuur ertoe geleid dat scholen geen regie voeren over cultuureducatie en de bijbehorende kerndoelen.

De raden vinden het belangrijk dat dit wel gaat gebeuren. Op de basisschool wordt immers het fundament gelegd voor de culturele ontwikkeling van kinderen, óók voor degenen die dit van huis uit niet meekrijgen. Leerlingen maken er kennis met kunst en cultuur; het vormt hen en ze ontdekken en ontplooien hun eigen talenten. Cultuureducatie draagt bij aan de vorming van belangrijke vaardigheden zoals analyseren, creëren en reflecteren. Essentieel in een samenleving waarin bijna voor elke baan creativiteit, analytische vaardigheden, kritisch denken en effectief communiceren nodig zijn.

 Referentiekader cultuureducatie

Om scholen meer grip te geven op de inhoud stellen de raden voor een referentiekader cultuureducatie te ontwikkelen: een heldere uitwerking van de kerndoelen rondom kunstzinnige oriëntatie. Dit referentiekader, dat scholen naar eigen inzicht kunnen gebruiken, biedt een overzicht van de doorgaande lijn met betrekking tot kennis, vaardigheden en attituden die alle leerlingen nodig hebben voor hun culturele ontwikkeling. Het laat bovendien zien dat cultuureducatie onlosmakelijk verbonden is met andere vakken. Voor onder meer de pabo’s biedt het handvatten waarmee men aankomende leraren kan voorbereiden op het geven van cultuureducatie.

Bevorder deskundigheid

Kwaliteitsverbetering van cultuureducatie begint op school. Elke school zou daarom over voldoende deskundigheid moeten beschikken om cultuureducatie inhoudelijk vorm te kunnen geven, passend bij de visie en het personeelsbeleid van de school. Het benutten van de talenten en passie van het onderwijzend personeel is daarbij van belang, net als deskundigheidsbevordering bij zowel zittende als aankomende leraren.

Culturele infrastructuur

Culturele instellingen kunnen in samenwerking met andere instellingen en scholen tot een aanbod komen dat beter aansluit bij de behoeften van het onderwijs. Door hierop in te spelen, kennis te delen en de krachten te bundelen, kunnen zij een rijke leeromgeving creëren. Bijvoorbeeld door netwerken van leraren, educatief medewerkers van culturele instellingen en (lokale of regionale) ondersteuners op te zetten en te onderhouden. Het Landelijk Kennisinstituut voor Cultuureducatie en Amateurkunst i.o. kan de gaten in de regionale ondersteuning signaleren en opvullen. Daarnaast kan het instituut expertise bieden op onderwijskundig, vakdidactisch en vakinhoudelijk gebied.