Werken aan democratie gemeenschappelijke opdracht scholen

Scholen verdienen meer ondersteuning bij het werken aan burgerschapsonderwijs. De wettelijke eisen die nu gesteld worden aan burgerschapsonderwijs geven onvoldoende houvast. Een belemmering voor goed burgerschapsonderwijs is ook het ontbreken van kennis over welke aanpak geschikt is voor welke leerlingen. De ontwikkeling van burgerschapsonderwijs stagneert daardoor. Dat stelt de Onderwijsraad in het advies Verder met burgerschap in het onderwijs dat vandaag is verschenen.

“Het leren functioneren in een democratische samenleving vormt de kern van het burgerschapsonderwijs. Werken aan democratie is een gemeenschappelijke opdracht voor alle scholen. Wij adviseren de minister daarom deze inhoudelijke kern helder te omschrijven, en ook vast te leggen in wet- en regelgeving (kerndoelen)”, stelt Geert ten Dam, voorzitter van de Onderwijsraad. “Zo krijgen scholen een duidelijk handvat waarmee ze een struc-tureel aanbod kunnen verzorgen. Op school kunnen leerlingen kennis verwerven over onze rechtsstaat en oefenen met democratisch burgerschap: luisteren naar elkaar, consensus bereiken, omgaan met conflicten, gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen, gelijkheid en rechtvaardigheid. Dit is fundamentele bagage voor elke leerling. Scholen hebben alle ruimte en vrijheid om burgerschapsonderwijs naar eigen inzicht verder vorm en inhoud te geven.”

Met het advies geeft de Onderwijsraad antwoord op de vraag van demissionair minister Van Bijsterveldt hoe burgerschapsonderwijs een steviger plek in de school kan krijgen. Scholen kregen in 2006 de wettelijke taak om aandacht te schenken aan burgerschap, maar vaak slagen zij er nog niet in dit op structurele en inhoudelijke wijze te doen. Er bestaan veel activiteiten en projecten rondom burgerschap, maar een systematische aanpak ontbreekt meestal. Scholen hebben geen zicht op de (langetermijn)effecten van hun burgerschapsonderwijs en op geschikte leermethoden en leermiddelen.

OBS Overvecht: goed voorbeeld van structurele aanpak burgerschapsonderwijs

OBS Overvecht is een zogenoemde vreedzame school, en geeft op een structurele en planmatige wijze vorm aan burgerschap in hun onderwijs (van groep 1 t/m groep 8). Dit doen zij bijvoorbeeld in wekelijkse vreedzame schoollessen en tweewekelijkse groepsvergaderingen in de klas, en door mediation en het oefenen van demo-cratische processen in de praktijk. Zo organiseren leerlingen verkiezingen voor de vreedzame wijkraad: leerlingen voeren campagne en presenteren zichzelf en hun plannen in de klassen. De campagne mondt uit in verkiezingen. De winnaars van deze verkiezingen – twee leerlingen - vormen de afvaardiging van de school naar de raad. Zij gaan daadwerkelijk met andere leerlingen in deze wijkraad aan de slag om samen tot overeenstemming komen over de te bereiken doelen.

 

Download het persbericht (pdf, 38,96kB)