Wat het zwaarst weegt

21 november 2001 | Advies

De Onderwijsraad heeft de instrumenten van het onderwijsachterstandenbeleid onder de loep genomen. De conclusie: modernisering van de regelgeving is geboden.

21 november 2001

Baseer extra ‘gewicht' uitsluitend op de opleiding van ouders

Via de huidige gewichtenregeling in het basisonderwijs krijgt een kind extra ‘gewicht' op basis van de opleiding én herkomst van de ouders. De school krijgt voor leerlingen met meer gewicht extra geld voor personeel. Maar het wordt steeds lastiger om leerachterstanden te bepalen op grond van etniciteit. De raad pleit er daarom voor de toekenning van gewichten voortaan uitsluitend te baseren op de opleiding van de ouders. Er komen dan twee gewichten: één voor de kinderen van wie de ouders maximaal basisonderwijs hebben en één voor kinderen van wie de ouders maximaal voorbereidend beroepsonderwijs hebben gevolgd. Het land van herkomst vervalt als criterium. Voor de bepaling van de exacte hoogte van de gewichten is nader onderzoek nodig.

Stap over op een nieuwe taalregeling

Daarnaast adviseert de raad om kinderen met een taalachterstand voortaan extra lessen Nederlandse taal te geven vanaf groep 3 van de basisschool tot en met het voortgezet onderwijs. Kinderen die hiervoor in aanmerking komen (leerlingen afkomstig uit bepaalde niet-westerse landen) kunnen tijdens de basisschool driemaal een toets afleggen om te bezien of die extra taallessen noodzakelijk zijn. Taalachterstand wordt hier dus losgekoppeld van algemene onderwijsachterstand. Hiervoor kan het bestaande aanbod ‘Nederlands als Tweede Taal' (NT2) worden uitgebreid. Zo ontstaat een geïndividualiseerde regeling waarin de in 2001 bestaande cumi-regeling kan worden opgenomen. Ook een gedeelte van het taalonderwijs dat nu bij het Onderwijs in Allochtone Levende Talen (OALT) is ondergebracht, kan in deze regeling worden ondergebracht.

Geef scholen de regie

De raad wil ook dat scholen zelf kunnen bepalen hoe zij het geld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden inzetten. Nu mag het extra geld alleen worden omgezet in formatieplaatsen. De drempel van 9% kan vervallen. Zo krijgen ook scholen met maar een klein aantal achterstandskinderen mogelijkheden deze aan te pakken.

Voer geen rugzakje in

De raad heeft ook gekeken of een ‘rugzakje' met geld voor individuele kinderen raadzaam is voor de organisatie en financiering van het onderwijsachterstandenbeleid en Weer Samen Naar School. De raad is hier echter geen voorstander van. Bij de gewichtenregeling zou het gevaar bestaan dat het beleid zich alleen op de zwakste leerlingen gaat richten. Bij het Weer Samen Naar School beleid zal er een open einde-financiering ontstaan en zullen de kosten net als in het verleden weer snel oplopen.

Lees de volledige publicatie ›

Bestellen