Hoe kan onderwijs meer betekenen voor jongeren?

17 mei 2004 | Advies

Onderwijs kan veel leerlingen ver brengen. Maar het onderwijs alléén kan niet goed inspelen op de behoeften van leerlingen met ernstige gedragsproblemen of juist bijzondere talenten. Daarvoor is hulp nodig van andere organisaties: van hulpverlening tot culturele instanties.

De raad maakt zich sterk voor de her en der al opgezette uitvoeringsteams, waarin scholen en hulpverleners samenwerken om jongeren met (gedrags)problemen te helpen. Het onderwijs moet hierin een centrale rol spelen en zo lang mogelijk verantwoordelijk blijven voor de leerling. Scholen moeten daarvoor een belangrijke stem krijgen in de samenstelling van de teams. Ze zouden via een systeem van trekkingsrechten de inzet kunnen claimen van deskundigen, zoals maatschappelijk werkers, jeugdpsychologen en wijkagenten.

Ontwikkel een ‘van-acht-tot-acht-voorziening'

Er zijn honderden jongeren met ernstige gedragsproblemen die niet in het speciaal onderwijs thuishoren, maar ook niet in justitiële instanties. Voor hen moet er een ‘van-acht-tot-acht-voorziening' komen. Zij krijgen hier onderwijs onder een duidelijk regime met veel toezicht. De leerlingen bezoeken de voorziening gewoon vanuit huis. De bestaande regionale samenwerkingsverbanden tussen scholen kunnen bepalen welke leerlingen hiervoor in aanmerking komen, liefst op vrijwillige basis.

Stimuleer toptalenten

Voor leerlingen die uitblinken op het vlak van intellect, kunst, sport of ondernemerschap, bestaan nog weinig voorzieningen of samenwerkingsverbanden tussen scholen en andere organisaties. De overheid moet voor deze groep één gemeenschappelijke beleids- en financieringsregeling treffen. Die moet scholen meer ruimte geven om vrijstellingen te verlenen van lesuren, vakken en examenonderdelen, en om alternatieve examenonderdelen aan te kunnen bieden. Het LOOT-onderwijs (Landelijk Overleg Onderwijs Topsport) kan als voorbeeld dienen. Hier krijgen sporttalenten speciale voorzieningen, leraren, faciliteiten, vrijstellingen en aangepaste roosters.