Meerjarenagenda 2015-2020, werkprogramma 2016

15 september 2015 | Advies

De Onderwijsraad heeft een meerjarenagenda opgesteld voor de komende vijf jaar. In deze agenda staat het thema van een veerkrachtig onderwijsbestel centraal. Veranderingen in de samenleving – en de snelheid daarvan – stellen het onderwijs voor grote uitdagingen. Het onderwijs heeft te maken met maatschappelijke trends zoals technologisering, internationalisering en Europeanisering, vergrijzing en ontgroening, krimp en immigratie, flexibilisering van de arbeidsmarkt, individualisering en afnemende sociale samenhang. Dat vraagt om een onderwijsbestel dat zich kan blijven aanpassen aan veranderende eisen vanuit de samenleving én dat weerstand kan bieden aan onwenselijke ontwikkelingen en kortstondige hypes. Daarbij houdt de raad oog voor de benodigde rust in het onderwijs, hij baseert zijn adviezen steeds op grondige probleemanalyses.

De raad buigt zich de komende jaren daarom over de vraag aan welke eisen een bestel – en het onderwijsstelsel in het bijzonder – moet voldoen dat enerzijds kwaliteitsverbetering stimuleert en ruimte biedt voor innovatie en anderzijds een samenhangend, kwalitatief hoogstaand en toegankelijk onderwijsaanbod voor iedereen garandeert. Daarbij bekijkt de raad ook wie daarbinnen welke rol te spelen heeft.

Als onafhankelijk adviesorgaan vormt de raad een kritische gesprekspartner van overheid en onderwijsveld. Adviezen komen tot stand in wisselwerking met de onderwijspraktijk en op basis van praktijkervaring en wetenschappelijke inzichten. De raad benadert de onderwerpen daarbij steeds vanuit vijf publieke waarden: 1) kwaliteit, 2) toegankelijkheid, 3) doelmatigheid, 4) pluriformiteit en keuzevrijheid en 5) sociale samenhang, inclusie en democratie in school en samenleving. Adviezen van de raad zijn er steeds op gericht om deze waarden te bevorderen.

De raad werkt toe naar een verkenning over het hele onderwijsbestel. Deze verkenning zal aan het eind van de raadsperiode verschijnen (2018). In aanloop daarnaartoe worden de adviezen die de raad de komende jaren zal uitbrengen ingebed in programmalijnen. De meerjarenagenda noemt vijf programmalijnen: 1) kerntaken van het onderwijs (de inhoud en de taken van het onderwijs); 2) onderwijsprofessionals (de kwaliteit van de professionals in het onderwijs en de condities waaronder zij optimaal hun werk kunnen doen); 3) bestuur, organisatie en bekostiging (de institutionele vormgeving van het onderwijsbestel); 4) onderwijs en samenleving (de context waarbinnen het onderwijsbestel functioneert); en 5) digitalisering.

De meerjarenagenda wordt elk jaar in overleg met de ministeries van OCW en EZ en met de beide Kamers der Staten-Generaal uitgewerkt in een werkprogramma met concrete adviesonderwerpen. In het werkprogramma 2016 zijn de volgende onderwerpen voor adviezen of verkenningen opgenomen: 1) Van instelling centraal naar leerling/student centraal; 2) De veranderende rol van gemeenten op onderwijsterrein; 3) Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt; en 4) Onderwijs in het digitale tijdperk. De raad zal ook adviseren over de invoering van passend onderwijs. En voor 2016 zijn ten slotte enkele wetgevingsadviezen voorzien.

Bestellen