Onderwijs komt in Nederland tot stand in een bestel waarin verschillende partijen verschillende rollen hebben; de Onderwijsraad is een van die partijen. Het is altijd goed om kritisch te kijken naar ieders rol en verantwoordelijkheid in het bestel.
De Onderwijsraad is het onafhankelijke adviesorgaan van regering en parlement, met de wettelijke taak om op hoofdlijnen te adviseren over onderwijsbeleid en -wetgeving. De raad is nadrukkelijk geen beleidsmaker of onderzoeksbureau.
De meeste adviezen brengt de raad uit op verzoek van regering of parlement, net als de twee adviezen die centraal staan in het rapport van De Nieuwe Denktank. Welke vorm en insteek een advies heeft, hangt af van het vraagstuk. De onderdelen of uitwerking van een advies liggen niet vast. Een advies kan bijvoorbeeld meer principieel of instrumenteel van aard zijn, een meer verkennende insteek hebben of een reactie geven op een wetsvoorstel.
Met de adviezen draagt de raad bij aan het politieke en maatschappelijke debat over onderwijsbeleid. De adviezen roepen daarmee ook uiteenlopende reacties op, van brede steun en omarming, tot kritiek. De raad monitort de ontvangst van adviezen altijd nauwgezet. Ook de werkwijze en positie van de raad worden soms bevraagd. De raad laat daarover elke vier jaar een onafhankelijke evaluatie uitvoeren. Al deze reacties neemt de raad serieus, zo ook het rapport van De Nieuwe Denktank.