De relatie tussen scholen en ouders staat steeds vaker onder druk. Oplossingen worden vooral gezocht in verbetering van individueel gedrag en omgangsvormen. De raad roept de minister van OCW op ook oog te houden voor de invloed van wet- en regelgeving op de relatie tussen ouders en scholen. Daar ligt volgens de raad voor beleid een belangrijk aangrijpingspunt om de relatie tussen ouders en scholen te verbeteren. Daarnaast vraagt de raad aandacht voor de versterking van collectieve ouderdeelname in de schoolgemeenschap.
Geschillen tussen ouders en scholen zijn ingrijpend voor scholen, leraren, ouders en leerlingen. Leraren en schoolleiders rapporteren werkdruk als gevolg van de omgang met ouders. Ook neemt het aantal zaken bij landelijke geschillencommissies gestaag toe. Op verzoek van de minister van OCW reflecteert de raad op mogelijkheden voor de overheid om de samenwerking en het vertrouwen tussen ouders en scholen te versterken.
Voorzitter Louise Elffers: “In het funderend onderwijs is een goede relatie tussen ouders en scholen van belang, op basis van wederzijds vertrouwen en samenwerking. De raad signaleert dat mede als gevolg van wet- en regelgeving de relatie tussen scholen en ouders steeds meer het karakter krijgt van aanbieders en afnemers van diensten, waardoor ouders en scholen meer tegenover elkaar komen te staan. De raad roept de minister op gerichter rekening te houden met de gevolgen van beleid en wetgeving voor de verhouding tussen ouders en scholen.”
Heb oog voor institutionele verhouding ouders en school
In de onderwijspraktijk is veel aandacht voor verbetering van de relatie tussen ouders en school. Die aandacht is vooral gericht op individueel gedrag van leraren en schoolleiders en de omgang tussen ouders en leraren en schoolleiders. De raad roept de minister op om breder te kijken en bewust rekening te houden met de gevolgen van beleid voor de verhouding tussen ouders en scholen. Bijvoorbeeld bij een beleidsvoorstel en in beleidsevaluaties.
Mede onder invloed van ontwikkelingen in beleid en wet- en regelgeving in de afgelopen decennia zijn scholen en ouders anders ten opzichte van elkaar gepositioneerd. Soms is dit het doel van beleid, maar vaak is het een onbedoeld neveneffect. Onder andere het beleid rondom passend onderwijs heeft ouders en scholen steeds meer ten opzichte van elkaar gepositioneerd als afnemers en aanbieders van diensten. Onduidelijkheid over wie waarop aanspraak kan maken en wat er redelijkerwijs van een school verwacht kan worden, maakt dat een ondersteuningsbehoefte van een leerling een potentiële bron van conflict wordt. Ook het aanmoedigen van ouders om scholen te vergelijken op basis van prestatie-indicatoren, werkt een positionering van ouders als afnemers van een publieke dienst in de hand.
Versterk collectieve ouderbijdrage
De raad wijst er daarnaast op dat het voor ouders lastiger is geworden om invloed uit te oefenen op bestuur via medezeggenschap op scholen. Schaalvergroting en bestuurlijke professionalisering hebben de afgelopen decennia de afstand van ouders tot schoolbesturen vergroot. Versterking van de rol die ouders als collectief spelen in de school, kan bijdragen aan het functioneren van de school als gemeenschap waarin de onderlinge samenwerking en vertrouwen tussen ouders en scholen worden versterkt.