Het beleid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte is in beweging. Zo is er een transitie aangekondigd van passend naar inclusief onderwijs. Op verzoek van de Tweede Kamer adviseert de Onderwijsraad over de vraag wat de positie en rol van het gespecialiseerd onderwijs zou moeten zijn gegeven het streven naar inclusief onderwijs.
Beeld: © Onderwijsraad
Voor een deel van de leerlingen in het funderend onderwijs is vanwege fysieke, mentale of sociale omstandigheden, ondersteuning onontbeerlijk om onderwijs te kunnen volgen. Het Nederlandse stelsel biedt hiervoor mogelijkheden binnen het reguliere onderwijs (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) of het gespecialiseerd onderwijs (speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs).
Momenteel neemt het aantal leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs toe en zijn er wachtlijsten voor deze scholen. Ook is er een toename van het aantal kinderen dat geen onderwijs volgt, onder wie veel kinderen met een ondersteuningsbehoefte.
Voor de kinderen met een ondersteuningsbehoefte die wel onderwijs volgen, is het onderwijs niet altijd passend. Welke schoolsoort zij volgen, hangt namelijk niet alleen af van leeftijd, niveau of inhoudelijk oriëntatie, maar ook organisatorische factoren, zoals de beschikbare expertise op scholen, de mate waarin de scholen een inclusieve cultuur hebben en de bekostigingssystematiek.
Het beleid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte is in beweging. De afgelopen jaren zijn er verschillende maatregelen ingevoerd om het beleid van passend onderwijs te verbeteren. Ook is het ministerie van OCW bezig met een transitieplan voor de overgang van passend naar inclusief onderwijs. Dit houdt in dat kinderen met en zonder ondersteuningsbehoefte gezamenlijk onderwijs krijgen, op een school in de buurt, met voldoende ondersteuning. Hoewel veel scholen het belang van inclusief onderwijs zien, zijn er vooralsnog belemmeringen die de transitie van passend naar inclusief onderwijs in de weg staan, zoals het schoolklimaat, de expertise die scholen in huis hebben, de huisvesting, een knellende bekostiging en wetgeving. Een andere belangrijke belemmering is de onduidelijkheid over de veranderende positie en rol van gespecialiseerd onderwijs.
Advies in voorbereiding
Op verzoek van de Tweede Kamer adviseert de Onderwijsraad over de vraag wat de positie en rol van het gespecialiseerd onderwijs zou moeten zijn gegeven het streven naar inclusief onderwijs. Publicatie volgt naar verwachting in 2027.